Hồi học chương trình thạc sỹ của Đại học Tổng hợp Maryland, tôi có gia sư tiếng Anh là Dale, một phụ nữ ngoài 60 tuổi gốc Phi. Dale nói mình mới chỉ tốt nghiệp phổ thông nên sau khi nghỉ hưu, bà đã đăng ký một khóa ở Đại học Maryland, trở thành sinh viên và nhờ đó nhận được hợp đồng làm gia sư. Khi chúng tôi sang đó cho môn cuối cùng, Dale cùng chồng, Tim, một kỹ sư điện máy về hưu đã mang đến cả đống đồ mà bà nghĩ chúng tôi sẽ cần trong sinh hoạt, sau đó đón cả nhóm mà bà phụ trách học tiếng về nhà chơi. Đến giờ tôi vẫn nhớ như in bữa tối trong căn nhà nhỏ ấm cúng phủ kín lá thường xuân của bà, cùng bữa tiệc trà dưới tầng hầm, nơi họ lưu giữ cả một kho tàng kỷ niệm. Đó là lần đầu tiên tôi trải nghiệm không khí gia đình ở Mỹ, và may mắn thay, họ đã để lại cho tôi một phần ký ức đẹp vô cùng.
Khi gặp Faye, tôi lập tức liên tưởng đến Dale vì vẻ phúc hậu và tử tế của bà. Gần 80 tuổi nhưng sinh ra và lớn lên trên đảo nên trông bà cực kỳ khỏe mạnh với nước da nâu sẫm và tác phong nhanh nhẹn. Dù đã nghỉ hưu, Faye vẫn lái xe 60 phút mỗi ngày hai lượt đến các trường học phụ giúp cho một người bạn. Vừa về đến nơi, bà nhiệt tình kéo tôi và Santhosh đi “khám phá Oahu” vì quan niệm “không thể để phí một giây phút nào khi sống ở đây”. (Sau này tôi mới hiểu Faye làm như vậy để chúng tôi không đi ngủ vào lúc 3h chiều, vốn là thời điểm đang say giấc nồng ở Nhật). Thế là chúng tôi được đưa đến những bãi biển đẹp nhất gần nhà, nơi không bị quá nhiều du khách quấy rầy; rồi cả một vách đá hoang sơ, chỗ mà tôi nhìn thấy con cá voi bằng xương bằng thịt đầu tiên trong đời.
Khi chúng tôi quay lại nhà, Bob đã chuẩn bị xong cơm tối. Bữa tối đầu tiên của tôi trên đảo Oahu là curry ăn với cơm, Santhosh nói đó là món curry ngon nhất cậu ta ăn kể từ khi rời Ấn Độ. Bob phấn khởi trông thấy vì lời khen đó, và mọi người cũng có nhiều điểm chung hơn để bắt đầu câu chuyện. Bob từng làm cảnh sát, sau đó là huấn luyện viên “lái xe bằng chân và bắn súng hai tay” cho cảnh sát Hawaii rồi chuyển sang làm an ninh sân bay trước khi nghỉ hẳn 14 năm về trước. Lúc bình thường, trông ông có vẻ nghiêm nghị nhưng hễ cười là lại thay đổi hoàn toàn nét mặt, vui nhộn và dễ mến vô cùng.
Về khoản kinh tế thì Bob và Faye thuộc hàng khá giả ở Honolulu – riêng lương hưu của Bob cũng đã hơn 5.000USD/tháng, nên việc cho sinh viên đến thuê phòng chỉ là do muốn có người ở cùng cho vui, hai ông bà cũng rất thích có bạn đến chơi. Ngoài 2 người con đã có cơ ngơi riêng, Bob và Faye còn có cậu con trai sống ngay trên tầng hai của ngôi nhà, nhưng vì mâu thuẫn nào đó giữa mẹ chồng – nàng dâu nên hai bên không nhìn mặt nhau và vợ chồng anh quý tử cũng không cho ông bà tiếp xúc với hai đứa cháu. Mỗi khi nhắc đến anh con trai, hai ông bà thường dùng từ “second floor” thay thế.
Trong cả bữa ăn hay lúc ngồi nói chuyện, tôi khó mà chen được vào vì Faye nói nhiều, giống hệt các bà mẹ Việt khi túm năm tụm ba “buôn chuyện”. Bob thì đúng là một ông bố hiền từ, chỉ lặng yên nghe và thỉnh thoảng mới góp một câu. Đôi lúc họ cũng tranh luận một chủ đề gì đó, tôi thường thích thú ngồi xem Faye nhất quyết không chịu thua còn Bob cũng không nhân nhượng. Chỉ khi nào thấy tình hình có vẻ khó hạ hồi, tôi mới đứng lên dọn đĩa bát để kết thúc câu chuyện trong êm đẹp.
Nói căn nhà của Bob và Faye là một kho tàng khổng lồ cũng không sai, dường như ông bà giữ lại tất cả mọi thứ còn dùng được (dù không dùng tới) trong suốt mấy chục năm qua. Trong gian phòng tôi ở có cả mớ quần áo và đồ dùng mà tôi đoán là của các sinh viên trước kia để lại, còn tranh thì có tới 3 bức, 4 lọ hoa, 10 chiếc gối và 4 cái vali. Riêng gian bếp chắc phải tốn ít nhất 5 tờ A4 nếu muốn “kê khai tài sản”, đếm sơ qua thì có khoảng 20 chiếc nồi, 3 lò vi sóng, 20 chiếc chảo, 5 cái thớt, 25 con dao, hơn chục máy xay nghiền các loại, khoảng 40 hộp nhựa, 20 cốc nhựa, 14 cốc sứ… Tủ lạnh thì có 3 chiếc dung tích trên 500 lít, chất đầy đồ ăn thức uống đến nỗi tôi mua kem về mà không kiếm được chỗ để nhét vào. Ngoài ra, Faye còn 2 tủ tường khác mà khi mở ra tôi suýt chết ngất vì đống hộp thùng chai lọ chứa thực phẩm khô, thảo dược, nguyên liệu nấu ăn bên trong đó. Chắc chắn nếu Oahu có bão cấp 12 suốt một tháng trời thì những người sống trong nhà Faye vẫn không lo bị đói. Có điều, tôi tìm thấy một số thứ đã qua hạn sử dụng cả năm trời, thậm chí vài năm.
Lúc đi tìm sữa đặc để pha cà phê mang từ Việt Nam sang cho Bob, tôi phát hiện ra trong hộc tủ đó những lon sữa ghi hạn sử dụng là tháng 9/2016. Faye nhất quyết không chịu bỏ đi, nói nhân viên trong các nhà máy vẫn thường lấy hàng hết “đát” mà siêu thị, cửa hàng trả lại về dùng, nên không vấn đề gì; vả lại Bob chưa bao giờ đau bụng còn sức khỏe thì thuộc loại A. Thấy Lani nháy mắt nên tôi ngậm ngùi xếp lại chỗ cũ mà không tranh cãi gì thêm. Sau này Lani giải thích, Faye chưa từng vứt bất cứ thứ gì đi, trong khi vẫn đi siêu thị 2 lần một tuần để mua đồ về. Có lần nhân dịp Faye đi Florida thăm con trai lớn, Lani đã âm thầm dọn dẹp “kho” và thanh thải cả đống đồ ăn hết hạn… 6 năm.
Cũng vì điều này mà tôi càng thấy Faye giống các bà mẹ Việt sống cùng thế hệ, những người đã trải qua những năm chiến tranh đói kém và cả thời bao cấp phải giật gấu vá vai, thiếu thốn từ cây kim sợi chỉ trở đi nên có thói quen cất giữ những thứ đồ cũ “phòng khi cần đến”. Dù chưa phải sống ở thời kỳ khó khăn nhất, nhưng tôi cũng hay giữ lại từ những chiếc lọ thủy tinh đến thùng giấy carton đựng các món đồ mua về, nhiều khi dọn nhà phải quyết tâm lắm mới bỏ được đi.
No Comment