22 giờ 30 đêm Chủ nhật ở Helsinki, Waren Ahmed vẫn giữ chặt chiếc xẻng xúc cát trong tay, nhất quyết không vào nhà đi ngủ dù mẹ nó đã giục nhiều lần. “Trời vẫn sáng mà” là lý lẽ của thằng bé lên 5 đến từ Ấn Độ. Quả thực, mặt trời ngày Hạ chí vẫn cứ dùng dằng chưa chịu lặn xuống phía chân trời.
Cùng thời điểm ấy, trên bờ hồ Inari ở Lapland, một nhóm phượt thủ người Việt vừa dựng xong chân máy ảnh. Họ đã tỉnh giấc từ 4h30, đi trekking hàng cây số qua những cánh rừng đẹp như cổ tích và cắm trại tại đây để ngắm khoảnh khắc vô cùng đặc biệt này. Trời vẫn sáng như giữa trưa hè Hà Nội.
Huy, một thành viên nhóm phượt cho biết, họ đến Phần Lan từ hai ngày trước với mục đích chính là trải nghiệm đêm trắng vùng Cực Bắc. “Thật là kỳ lạ. Bạn nhìn vào ứng dụng dự báo thời tiết và thấy ghi ‘Mặt trời không lặn’, nhưng khi thực sự đắm mình trong không gian này ở thời điểm này, bạn vẫn sẽ thấy một cảm giác gì đó khó diễn đạt thành lời”, Huy cười cho biết.
Ở vĩ độ này, mặt trời không lặn trong nhiều tuần liên tiếp. Hiện tượng “đêm trắng” vốn xuất hiện khắp Phần Lan vào dịp hạ chí, nhưng tại Lapland, quê hương của ông già Noel, nó đạt đến hình thái cực đoan nhất: mặt trời hoàn toàn không biến mất khỏi bầu trời.
Ngoài nhóm của Huy, bên bờ hồ Inari cũng có vài nhóm du khách khác đến từ các nước khác nhau. Một vài người gọi video cho bạn bè hoặc gia đình, lia điện thoại xung quanh để chia sẻ khung cảnh diệu kỳ vốn không bao giờ xuất hiện ở bán cầu Nam. Ở căn nhà nghỉ hè (mokki trong tiếng Phần Lan) gần đó, vài người xông hơi xong thì lao thẳng xuống hồ. Theo niềm tin của người Phần Lan, nước và sương mù trong đêm hạ chí có chứa năng lượng chữa lành và gia tăng sức mạnh thần kỳ. “Nhưng đối với bọn mình, 18 độ C vẫn là quá lạnh để có thể bơi”, Huy nhận xét. Và nhóm bạn chọn một cách tận hưởng đêm trắng cũng “rất đậm chất Phần”, đó là ngồi yên trên bờ hồ ngắm cảnh và… không làm gì cả.
Ngày càng dài, càng sống chậm
Cách đó hơn một nghìn cây số về phía nam, tại Vườn quốc gia Nuuksio gần Helsinki, Antti và Kaisa cũng đang ngồi lặng yên khơi củi trong đống lửa nhỏ cạnh hồ. Nướng xúc xích ăn xong họ sẽ đi chèo kayak. Antti làm việc trong lĩnh vực công nghệ thông tin ở Helsinki. Cả năm bận rộn với họp hành, email, công tác và những dự án kéo dài, cứ đến giữa tháng Sáu là anh cùng bạn gái “biến mất” khỏi thành phố vài tuần.
“Kỳ nghỉ phép hè của chúng tôi đã bắt đầu vài ngày trước, song Hạ chí luôn là một cái mốc đặc biệt hơn để mùa hè thực sự bắt đầu”, Laura nói. Ở Phần Lan, người lao động được nghỉ tối thiểu 36 ngày/năm, và gần như ai cũng muốn dùng mấy tuần phép đó vào mùa hè. Một thực tế mà tất cả người Phần (cũng như đối tác của người Phần) chấp nhận là từ đầu tháng Sáu, mọi công việc sẽ trở nên đình đốn và việc nhận được những bức thư trả lời tự động kiểu: “Xin lỗi, tôi đang trong kỳ nghỉ hè. Tôi sẽ liên lạc lại với bạn vào ngày X tháng 8” là chuyện hết sức bình thường.
Trong khi khách du lịch nước ngoài thích tới Lapland để ngắm mặt trời lúc nửa đêm, nhiều người bản địa chọn những nơi yên tĩnh vắng vẻ hơn. Với họ, đêm trắng không còn gây ngạc nhiên như một hiện tượng thiên nhiên kỳ thú, mà là tín hiệu thông báo kỳ nghỉ hè tuyệt vời đã tới. Đó là khi tất cả nhịp sống đều chậm lại.
Trên mặt hồ Matala, những tia nắng cuối ngày kéo dài thành một dải vàng óng. Xa xa, vài chiếc lều dựng sát mép nước. Một nhóm thanh niên đang chuẩn bị đi câu cá đêm. Hai cô gái trẻ rủ nhau đi tìm hoa dương xỉ. Theo truyền thuyết dân gian Phần Lan, cây dương xỉ vốn không có hoa sẽ nở ra một bông hoa thần kỳ duy nhất vào đúng đêm Hạ chí. Bông hoa này chỉ tồn tại trong vài tiếng đồng hồ ngắn ngủi, và ai may mắn tìm thấy nó sẽ có được sức mạnh tối thượng: có khả năng tàng hình, hiểu được tiếng nói của các loài động vật, và được dẫn lối tới những kho báu chôn giấu sâu trong lòng đất. Có lẽ không ai còn tin vào phần thưởng đó, nhưng việc đi chậm rãi trong rừng tìm hoa dương xỉ đêm Hạ chí vẫn được thực hành như một nét đẹp riêng của ngày này.
Antti kể rằng mùa đông ở Phần Lan mặt trời chỉ ló lên vài tiếng mỗi ngày. Nhiều tuần liền anh đi làm khi trời vẫn tối và trở về nhà khi trời đã tối. Vì thế, những đêm sáng như ban ngày vào tháng Sáu mang ý nghĩa đặc biệt. “Nếu nói rằng người Phần Lan sống vì mùa hè cũng không sai. Chúng tôi bền bỉ vượt qua mùa đông khắc nghiệt với niềm hy vọng, rằng mùa hè cuối cùng sẽ đến”, Antti giải thích thêm.
Hoặc chỉ là một ngày… rất bình thường
Khi nhiều du khách ở Lapland vẫn đang tìm góc đẹp để chụp ảnh mặt trời nửa đêm, còn cặp đôi ở Nuuksio đang chèo kayak, thì tại một khu dân cư yên tĩnh ở thành phố Vaasa, ông Juha và bà Purjo rót thêm cà phê vào tách.
Hai người đã nghỉ hưu được gần mười năm. Họ đón đêm trắng ở sân sau ngôi nhà gỗ nhỏ màu đỏ của mình. Những khóm hoa tử đinh hương màu tím vẫn còn nở thơm ngát. Trên bãi cỏ, vài bông bồ công anh nở muộn còn sót lại. Đồng hồ chỉ gần 11 giờ đêm nhưng bầu trời vẫn sáng đến mức có thể đọc báo mà không phải bật đèn.
Trong mắt người phương Nam, đêm trắng là thứ đáng để bay nửa vòng trái đất tới chiêm ngưỡng. Trong mắt nhiều người Phần Lan lớn tuổi, nó đơn giản chỉ là một buổi tối mùa hè dễ chịu. Ông bà ngồi uống cà phê, nói chuyện về việc đứa cháu sắp vào đại học, về hàng xóm mới chuyển đến và về việc việt quất năm nay có vẻ được mùa.
Mặt trời lúc đó vẫn chưa chịu lặn, nhưng không phải ai cũng thức để tận hưởng đêm trắng. Cuối cùng thì mẹ của Waren cũng kéo được thằng bé vào nhà. Tấm rèm chắn sáng che kín các cửa sổ và gia đình bốn người chìm vào giấc ngủ. Ngày mai là thứ Hai, bố mẹ Waren vẫn phải đi làm lúc 6h. Với họ, mặt trời lúc nửa đêm chỉ đơn giản là một thứ cần được ngăn lại bằng những tấm rèm dày.
Điều thú vị nhất của đêm trắng Phần Lan có lẽ là: cùng một bầu trời không tối, nhưng mỗi người nhìn thấy một ý nghĩa khác nhau. Với du khách từ phương Nam, đó là một trải nghiệm hiếm có trong đời. Với những cặp đôi đang nghỉ hè giữa thiên nhiên, đó là phần thưởng sau một mùa đông dài lạnh giá. Với những người đã sống ở đây hàng chục năm, đó chỉ là một buổi tối đẹp trời để uống cà phê ngoài sân. Và với nhiều gia đình đặt đồng hồ báo thức vào sáng hôm sau, đó đơn giản là lúc phải kéo rèm lại và đi ngủ.
Bởi sau tất cả, đêm trắng dù kỳ diệu đến đâu vẫn chỉ là một phần của cuộc sống thường ngày ở Phần Lan.
No Comment