Đi qua ga Korakuen, tôi tò mò xuống dưới tầng hầm xem ở đó có gì và bất ngờ với một “thế giới ngầm” sôi động. Có chừng 10 quán ăn ở đây, quán nào cũng chật kín người, thậm chí có quán còn có cả một hàng dài thực khách đứng chờ đến lượt. Sau 1 tuần tôi bắt đầu phân biệt được một số đồ ăn thông dụng, đương nhiên là đồ ăn bán sẵn dành cho tầng lớp bình dân. Cơm thì có các loại donburi, phổ biến nhất là gyudon (cơm thịt bò), katsudon (cơm với tonkatsu), tendon (cơm với tempura), oyakodon (cơm với thịt gà và trứng), tekkadon (cơm với thịt cá ngừ – maguro), và kaisendon (cơm với hải sản sống); hayashi (cơm thịt bò băm) hoặc bento. Mỳ thì tôi không thích lắm, nên chỉ biết udon, ramen và soba. Tất cả đều được niêm yết đầy đủ thông tin như giá cả, thành phần, lượng kalo, lượng muối. Ngoài cơm với mỳ thì còn có cả một tiệm bánh ngọt trông vô cùng bắt mắt, trong đó có mochi là thứ bánh bột gạo đặc trưng của Nhật mà tôi mê mẩn.
Lòng vòng một lúc, tôi lạc lối và thấy mình đứng trước cửa nhà vệ sinh công cộng; không ngờ vì thế mà lại “khám phá” được thêm một “đặc sản” của Tokyo. Cho đến giờ, nhà vệ sinh công cộng vẫn cứ là nỗi ám ảnh với tôi thậm chí trong cả các giấc mơ. Tôi từng trải qua 12 năm học phổ thông trong những ngôi trường công mà nhà vệ sinh là nơi khủng khiếp nhất buộc phải ghé thăm mỗi ngày, đến mức tôi phải nhịn uống nước chỉ để không phải bước chân vào đó.
Lên đại học, tôi thấy mình vô cùng may mắn khi được ở khu ký túc xá mới với phòng khép kín, song vẫn không tránh được việc hàng ngày phải đi qua nhà vệ sinh công cộng để lên phòng học vì trớ trêu thay, các nhà vệ sinh luôn được bố trí ở đầu cầu thang. Còn nhà vệ sinh ở các cây xăng, quán xá trên đường quốc lộ ở ta thì khỏi nói luôn, thử một lần là nhớ cả đời. Đến tận chuyến du lịch Trung Quốc với những thành phố lớn như Thượng Hải, Bắc Kinh, tôi vẫn cứ khổ sở với chuyện giải quyết “đầu ra” giữa hành trình.
Riêng nhà vệ sinh công cộng ở Tokyo thì ít nơi nào sánh được – sạch sẽ, sáng sủa và tiện nghi, với mật độ có khi cũng phải tương đương 1/2 số cửa hàng tiện ích. Ga tàu điện nào cũng có, nên các ngóc ngách bên đường dù là kín đáo nhất cũng không hề có mùi amoniac. Về điểm này thì Tokyo “ăn đứt” New York lẫn Paris, nơi mà du khách buộc phải vào nhà hàng mua thứ gì đó với giá cao ngất để được “đi nhờ”.
Song chi tiết đáng chú ý hơn là việc làm thế nào để những nhà vệ sinh công cộng như vậy luôn sạch sẽ; rõ ràng là không đủ nhân lực lẫn chi phí để dọn mỗi giờ. Và câu trả lời lại dẫn đến tính cách của người Nhật Bản – những người có ý thức công dân cao hàng đầu thế giới. Chẳng có quy định nào mạnh được bằng ý thức cá nhân, bằng chứng là các hình phạt vi phạm giao thông ở Việt Nam đã dù được đẩy lên cao để “tăng tính răn đe”, song người đi xe máy vẫn vượt đèn đỏ mỗi khi không thấy cảnh sát giao thông.
No Comment