Theo chương trình đã định, buổi sáng chúng tôi đến tham quan Fujitsu Laboratories, một công ty con của tập đoàn Fujitsu ở cách trung tâm Tokyo chừng 40 phút đi tàu điện. Lần đầu tiên đi tàu vào đúng giờ cao điểm nên được thưởng thức cảnh nhồi vịt, tôi bị chèn bẹp dí trên toa tàu, giống hệt hôm chơi trò di dân ở WakuWaku Village khi cả lớp 18 mạng đứng chen nhau trên “hòn đảo cứu sinh” rộng chưa tới nửa mét vuông. Bối cảnh trò chơi đặt ra thế này: do trái đất nóng lên, nơi bạn ở sắp chìm xuống đại dương nên buộc phải di cư đến một vùng đất mới. May thay, vệ tinh đã phát hiện ra một hòn đảo khác cách đó không xa, nhưng tài nguyên có hạn, nếu trong lúc xông xênh thì 5 người ở còn chật, bây giờ buộc phải chia sẻ thế nào để tất cả sống chung, chứ để một người “chết” cũng coi như thất bại. Vậy là lần lượt từng người một đu dây từ hòn đảo sắp chìm sang đảo mới. 5 người, 7 người, đến lúc 10 người đã “cập bến” thành công thì gần như không còn chỗ hở nào. Mọi người phải tự sắp xếp sao cho khoa học nhất để tiếp tục nhận thêm đồng đội. 12 người, 14 người, 16 người, chật không thở nổi nhưng vẫn cố động viên nhau cố thêm chút nữa. Người thứ 17 “bay” sang, nguy cơ vỡ đàn thấy rõ và đến người cuối cùng thì cả đám đổ ập xuống, không thể nào trụ được thêm. Điểm khác biệt duy nhất giữa trò chơi đó và thực tế trên tàu là chắc chắn tôi không ngã được, dù tàu có lắc lư đến mức nào.
Tôi vốn không có vấn đề gì với các không gian đóng kín, hơn nữa các ga ngầm ở Tokyo cũng rất thoáng khí, song mỗi khi đi thang cuốn xuống độ sâu trên 10m tôi lại liên tưởng đến vụ tấn công khủng bố bằng sarin hơn 20 năm trước của giáo phái Aum Shinjikyo. 13 người đã chết, hơn 50 người bị thương nặng nhưng đáng nói nhất là hàng nghìn người có mặt xung quanh khu vực bị tấn công vào thời điểm đó bị di chứng đến nhiều năm sau và anh trai của Mika, cô bạn cùng lớp tôi là một trong số đó. Không phải tôi thấy sợ, hàng triệu người Tokyo vẫn xuống các ga tàu điện ngầm mỗi ngày chả sợ thì thôi, tôi chỉ nhớ lại cảm giác của mình khi đọc phần nói về những kẻ cuồng tín trong cuốn Underground (Ngầm) của Murakami. Đó là những người trí thức cực kỳ xuất sắc và ưu tú trong xã hội Nhật Bản lúc bấy giờ; vì bế tắc với cuộc sống thực tại mà họ muốn đi tìm một thứ gì đó đẹp đẽ hơn, đáng sống hơn. Nhìn từ góc độ nhân bản nhất thì họ cũng là nạn nhân của giáo chủ Shoko Asahara, họ bị lôi vào bóng tối và âm mưu khủng khiếp bằng lý thuyết về con đường giác ngộ. Điều đó thực sự đáng buồn, thậm chí đáng sợ hơn bản thân tội ác vì nó có thể đánh gục bất cứ ai, đánh gục bất cứ tâm hồn nào trong sáng nhất, thiện lương nhất của loài người để chống lại chính loài người.
Cuộc tham quan ở Fujitsu Laboratories chỉ gói gọn trong buổi sáng, buổi chiều được tự do nên tôi không về ngay mà đi loanh quanh ở ngoại ô. Tôi muốn tìm một ngôi nhà kiểu cổ điển nào đó, xin được vào trong ngồi một lát trò chuyện với chủ nhân, nhưng điều đó gần như bất khả thi vì ở trung tâm thành phố muốn giao tiếp bằng tiếng Anh còn khó, nói gì đến “ga xép” này. Sau mấy ngày mưa, nắng lên đẹp rạng rỡ mặt người. Tôi bước đi thong thả, tận hưởng từng phút giây không phải rườm rà kính, mũ với khẩu trang, chưa bao giờ thấy yêu ánh mặt trời đến vậy.
Trong khu dân cư có một nghĩa trang nho nhỏ, nhìn từ ngoài giống như khu vườn của một gia đình quý tộc giàu có thời xưa với cây cao bóng rợp và cỏ hoa xanh mát; tôi đi một vòng quanh tường bao và tìm được lối vào. Cũng giống như phía trước các đền chùa, ở nghĩa trang cũng có một bể nước mưa cho người ta rửa tay và cả súc miệng trước khi vào thăm viếng. Các ngôi mộ hầu hết được xây bằng đá tự nhiên, dù không đồng loạt giống nhau nhưng vẫn theo một trật tự nhất định, tạo thành một không gian quy củ. Những chiếc xô làm bằng gỗ được để gọn gàng ở một nơi, mỗi chiếc đều có ghi tên gia đình người đã khuất để tiện việc lau chùi dọn rửa. Nhìn vào các ngôi mộ có thể thấy chúng được chăm sóc thường xuyên, dù tôi không gặp một ai có dáng vẻ là quản trang ở đó. Hồi mới đến Tokyo, tôi đọc cuốn hướng dẫn du lịch và khá ngạc nhiên khi thấy nhắc đến nghĩa trang đẹp nhất trong thành phố như một điểm cảnh mà mọi người thường đến để ngắm hoa anh đào. Sau này khi biết thêm một chút về triết lý sống chết của người Nhật, tôi dần dần hiểu ra. Cái chết vốn luôn là một phần của sự sống, khi người ta chết đi, mọi tội lỗi được xóa bỏ, tức là các linh hồn đều thanh sạch, vậy thì có gì đáng sợ nữa đâu?
Ra khỏi nghĩa trang bỗng thấy rùng mình vì lạnh, tôi lấy miếng dán giữ nhiệt ra dùng rồi loay hoay không biết vứt vỏ vào đâu. Nghe nói chính từ sau vụ tấn công sarin đó, tất cả thùng rác công cộng ở Tokyo đã được loại bỏ để tránh nguy cơ bị khủng bố sử dụng làm nơi giấu vũ khí. Tôi đã đi đến vẹt đế giầy qua nhiều nơi ở cả nội thành lẫn ngoại ô nhưng đúng là không trông thấy một thùng rác nào, nếu muốn vứt thứ gì đó thì chỉ còn cách vào nhà ga hoặc cửa hàng tiện ích. Điều làm tôi thấy lạ lùng là dù không hề có thùng rác mà trên phố vẫn sạch như lau. Tôi đút vỏ miếng dán đã vo tròn vào túi áo, quấn lại chiếc khăn cho ấm hơn rồi theo đường cũ quay về.
No Comment