Sau 6 ngày liền học hành quần quật, tôi quyết định dành ngày nghỉ cuối tuần cho riêng mình; không tiếng Anh tiếng em gì nữa. Việc cứ phải giao tiếp hàng ngày bằng ngôn ngữ thứ ba khiến tôi thấy mệt nhoài. Tôi nhớ nhân vật Jeanne Madou, một người nước ngoài tị nạn sống ở Paris thời Thế chiến thứ hai trong cuốn Khải hoàn môn được cậu bạn thời xa xưa tặng. Đến phút cuối cuộc đời, cô ấy bật ra những câu trăn trối bằng tiếng mẹ đẻ một cách bản năng và tác giả viết thế này: “Nàng đã trở về với thứ tiếng của thời thơ ấu sau chừng ấy năm kiệt lực vì phải nói thứ tiếng không phải của mình”. Tuy mới có 2 tuần mà tôi đã đồng cảm sâu sắc với Jeanne, ít nhất 2 lần tôi đột nhiên nói tiếng Việt khi đang chuyện trò ở lớp, còn một lần khác nhắn tin cho Htwe làm cô ấy không hiểu cái gì.
Tôi đón tàu ra ngoại ô để thực hiện điều mình muốn bấy lâu nay: cứ đi vô định, không cần biết điểm đến là đâu, mình đang ở chỗ nào giống như Naoko trong Rừng Nauy (chỉ khác là tôi không có cậu bạn Watanabe lẽo đẽo đi sau). Tôi cũng muốn tìm cái giếng cạn mà Murakami nhắc đến, cái giếng không chỉ xuất hiện trong Rừng Nauy mà cả Biên niên ký chim vặn dây cót hay Giết chỉ huy đội kỵ sỹ.
May cho tôi, trời nắng đẹp và không quá lạnh. Ngồi một tiếng đồng hồ trên tàu nên tôi có thời gian để suy ngẫm nhiều điều. Xã hội Nhật bây giờ đã cách rất xa những năm 1960 mà Murakami kể trong Rừng Nauy, nhưng cốt lõi dường như vẫn không khác nhau là mấy. Những người trẻ vẫn vật vã giữa sự sống và cái chết, giằng co để thoát ra khỏi những định kiến hà khắc, những truyền thống bảo thủ nặng nề nhưng lại bị nhiều sợi dây kìm hãm, nhức nhối không yên.
Một lần tình cờ khi tìm kiếm tư liệu viết bài, tôi đọc được về trào lưu YOLO được giới trẻ châu Á mà nổi bật nhất là Hàn Quốc theo đuổi. YOLO – You Only Live Once (bạn chỉ sống một lần) được khởi xướng ở Mỹ từ năm 2011 bởi một ca sỹ đã lan rộng với tốc độ chóng mặt trên toàn thế giới và được giới trẻ hưởng ứng nhiệt tình. Khi nó bắt đầu “đặt chân” đến Nhật, nhiều người trẻ như tìm được lối thoát cho cuộc sống đầy bức bối của mình; họ bỏ việc, không chịu lập gia đình và lập tức vấp phải sự lên án kịch liệt của thế hệ già lại vì nó đi ngược lại tiêu chuẩn đạo đức chung đã tồn tại hơn một nghìn năm. Một đứa trẻ ở Nhật từ khi bắt đầu có nhận thức đã được dạy cho từ Chuusei (Trung thành). Khi lớn lên, người Nhật trung thành với công ty, thế nên mới có văn hóa “làm việc trọn đời” ở duy nhất một nơi, không mấy ai bỏ việc hoặc đổi việc giữa chừng dù có gặp phải khó khăn đến đâu, áp lực lớn thế nào. Trong cuộc sống gia đình, họ cũng cắn răng chịu đựng, không chia sẻ, không thể hiện ra ngoài dù có bất hạnh tới đâu. Và cứ vậy đến một ngày kia, sức chịu đựng quá ngưỡng, cả thể xác lẫn tâm hồn vỡ tan…
Tôi nghĩ về những điều đó trong suốt chuyến đi của mình nhưng vẫn không quên tận hưởng thiên nhiên kỳ diệu ở xung quanh. Dù phần lớn cây mùa đông chỉ có những cành khô gầy guộc, nhưng đâu phải cứ những vầng lá màu xanh hay vàng mới đẹp. Tôi nằm lên thảm lá khô, lăn một vòng rồi thích thú khi thấy tóc vương đầy mảnh lá. Đến giữa trưa, tôi thuê một chiếc xe đạp lòng vòng trong công viên Showa Kinen. Ngày nghỉ nên có rất nhiều gia đình đến đây cắm trại, bọn trẻ con được thỏa sức đạp xe cùng bố mẹ trên những con đường phẳng lì và sạch sẽ, sau đó quây quần cả nhà nổi lửa nướng thịt ăn. Tôi đi theo hướng dẫn của bản đồ để đến những điểm thưởng hoa, hơi thất vọng vì chỉ thấy mỗi hoa đào. Hoa đào ở đây nếu nhìn kỹ thì còn không đẹp bằng đào phai của Nhật Tân, nhưng được trồng thành vườn và phối cảnh hợp lý nên vẫn thu hút được rất đông người đến ngắm. Lúc ở nhà tôi thường nghĩ, nước mình có 2 thứ hoa nở mùa xuân rất đẹp, đó là hoa đào và hoa sưa, nhưng không biết cách khai thác nên vẫn chỉ là “mẹ hát con khen hay”. Giá như các bác lãnh đạo ngành du lịch nhìn xa hơn, chỉ cần chục năm là chúng ta hoàn toàn có những công viên hoặc điểm cảnh nổi tiếng thế giới, mỗi năm thu hút thêm cả triệu du khách nước ngoài đến ngắm hoa đào, hoa sưa như người ta đổ về Nhật để thưởng lãm hoa anh đào mỗi tháng ba chứ chẳng đùa.
Tôi dùng dằng ở lại cho đến tận khi những tia nắng cuối cùng sắp tắt. Bầu trời trong vắt, không một gợn mây, nhưng thỉnh thoảng xuất hiện một vạt trắng giống như sóng cồn khi có chiếc máy bay vụt bay qua mang theo ước mơ của ai đó đi xa. Tôi đi tìm mùi thơm dịu thoang thoảng trong không gian và phát hiện ra một vùng đầy những cây long não mát xanh. Tôi ngắt hai chiếc lá để đem về, kiểm lại “kho tàng” mà tôi thu hoạch ngày hôm nay thấy có một quả thông, một viên đá cuội, một chiếc lá phong và giờ thêm lá long não. Thật là giàu có.
Cuối cùng thì tôi không tìm thấy những đồng cỏ mà Naoko đã đi qua, giờ đây ngoại ô Tokyo cũng chỉ có nhà cao với đường nhựa phẳng lì. Tôi cũng không tìm thấy cái giếng mà nàng kể với Watanabe, nhưng tôi chợt hiểu rằng, cái giếng sâu tăm tối vẫn luôn tồn tại trong tâm hồn của bất cứ người nào. Đôi khi chúng ta tự giam mình vào đó, bế tắc, ngột ngạt và bất lực, để rồi ngày qua ngày tự dằn vặt chính mình, làm tổn thương chính mình mà không thấy được rằng phía trên kia vẫn là đồng cỏ xanh tươi, là ánh mặt trời rực rỡ, là cuộc sống nhiệm màu…
No Comment