Tú gặp Vân lần đầu trong một chiều chớm thu hơi mưa lất phất. Khi ấy Tú ngồi một mình trong quán cà phê cạnh con dốc vắng người qua lại. Vân đi chậm rãi từng bước một, lặng lẽ như gợn mây lang thang vừa từ trên trời rơi xuống. Chiếc váy trắng lấm bẩn dài qua đầu gối cùng mái tóc buông xõa trên vai triến Vân trông gày gò, cô đơn đến lạ. Hai tay cô ôm khư khư một vật gì đó áp vào trước ngực, chìm đắm trong thế giới của riêng mình, thỉnh thoảng lại ngước lên vòm lá xanh ngắt trên cao nhưng chẳng nhìn vào một thứ gì cụ thể. Khuôn mặt đẹp chứa đầy u uẩn đó khiến Tú không sao rời mắt, anh đưa máy ảnh lên bấm liền mấy kiểu. Sau này khi xem lại những tấm ảnh được rửa ra, Tú chợt hình dung ngay đến một điều: Vân không thuộc về chốn trần gian.
Còn buổi chiều hôm đó, Tú đã bỏ lại nguyên cốc cà phê rồi cầm máy bám theo Vân. Anh không chụp thêm kiểu nào nữa, chỉ sợ tiếng đóng mở màn trập sẽ khiến cô hoảng sợ rồi vụt bay lên trời mất. Họ cứ đi như vậy hết con dốc hoang lạnh chạy vắt ngang đồi. Khi đoạn đường kết thúc, phố thị hiện ra, bước chân Vân chợt chững lại như không dám bước qua bức rào chắn vô hình. Khi Tú còn đang bối rối chưa biết làm gì, Vân đã ngồi thụp xuống, gục đầu vào gối khóc như một đứa bé bị bỏ rơi. Không hiểu sao anh lại quay đi, bên tai vẫn còn văng vẳng tiếng mấy đứa trẻ: “Ê, con điên, con điên này…”.
***
Tú dập nhanh điếu thuốc hút dở rồi quay lại trước khung giá vẽ. Đây đúng là khoảnh khắc mà anh đang chờ đợi, nếu không nhanh thì chỉ một hai phút nữa thôi nó sẽ biến mất hoàn toàn. Khi ấy, Vân đang ngồi trên chiếc ghế mây, đầu tựa vào cánh tay chống trên bậu cửa sổ, mắt khép hờ, tay kia vẫn giữ chặt chiếc lắc trẻ con. Một tia nắng cuối ngày xuyên qua tán lá chiếu thẳng lên khuôn mặt đẹp khiến anh có cảm giác như nhìn rõ cả lớp lông măng trên gò má trắng xanh. Trán cô hơi cau lại, vẻ buồn thương vẫn in trên khóe mắt làm anh thấy xót xa. Lớp rèm trắng khẽ bay lên, tay Tú lướt đi nhanh hơn, dường như anh sợ chậm một giây thôi thì tạo vật tuyệt đẹp kia cũng sẽ tan theo sợi nắng cuối ngày.
Từ hôm về đây, Vân vẫn thường xuyên bị những cơn mơ ác nghiệt hành hạ, hầu như sáng nào cô cũng thức dậy trong tình trạng toàn thân ướt đẫm mồ hôi. Nhiều hôm anh tỉnh giấc giữa đêm vì tiếng khóc nấc trong giấc ngủ bất toàn của cô. Khuôn mặt nhòe nhoẹt nước, đôi môi mấp máy run run như đang cầu xin sự thương hại của những người xung quanh. Giống hệt hôm anh gặp lại cô dưới chân dốc đêm mưa, chiếc váy mặc trên người đã rách tươm dính chặt vào da thịt, đang van xin những gã đàn ông khốn nạn vây quanh hãy để cô yên. Khi anh xuất hiện, cô nhào về phía anh như tìm được cứu tinh, mặc dù cũng không biết anh là ai. Anh đã đưa cô về căn nhà này và để cô ở lại, vì cô thậm chí còn chẳng biết mình từng sống ở nơi nào. Dù gì thì anh cũng đang quá cô đơn, còn căn nhà này suốt 2 năm qua chưa từng có bóng dáng đàn bà. Anh không buồn tra cứu những thông tin đi lạc hay tìm người trên mạng, thực ra thì cũng đã 2 năm nay anh chưa bật máy tính lần nào, nhưng lý do lớn hơn là vì anh sợ tìm thấy một cái tên, hay một địa chỉ để rồi lại phải trả cô về. Anh gọi cô là Vân, đám mây nhỏ rơi xuống cuộc đời anh từ bầu trời xa thẳm.
Biết đâu Vân rớt từ trên trời xuống thật. Vân có vẻ đẹp không thuộc về trần gian. Ngay cả những lúc sợ hãi hay lo lắng, đấy là những lúc anh đi ra ngoài chụp ảnh mải quá nên quên cả giờ về, trông cô vẫn đẹp khác thường. Khi xem lại những bức ảnh chụp cô trong lần đầu gặp trên đỉnh dốc, anh chợt nghĩ phải dùng cọ mới lưu lại được những hình ảnh như thực như ảo ấy. Vậy là khung giá vẽ với những tấm toan ố vàng được anh lôi ra từ quá khứ. Đấy là lần đầu tiên Tú vẽ lại sau suốt 2 năm chìm trong ám ảnh lãng quên.
***
Tú mua ngôi nhà này sau khi Liên đi được 1 năm. Sự đổ vỡ của cuộc hôn nhân vốn là kết quả của mối tình đầu thơ mộng đã khiến anh gục ngã. Anh đã cố lưu lại trong căn nhà của hai vợ chồng ở ngoại ô Hà Nội để chờ Liên quay về dù biết rằng điều đó sẽ không bao giờ xảy ra. Suốt 1 năm đó cơ thể và trí não anh gần như mục ruỗng, sống lay lắt tựa một thây ma trong cái quan tài trống huếch của mình. Có khi mấy ngày liền Tú vẽ như điên dại, vẽ cho tới khi không còn sức ngã vật ra sàn. Khi ấy những khuôn mặt Liên lại bật ra khỏi những bức chân dung với dáng vẻ kỳ quái mà anh treo khắp quanh nhà. Một khuôn mặt bảo anh, chẳng có tình yêu nào là vĩnh cửu cả. Một khuôn mặt khác thì cười buồn, em yêu anh, nhưng em không thể sống chỉ bằng tinh thần được. Cũng có khi khuôn mặt Liên trở nên ác độc, cô hét vào mặt anh, đồ bất tài dị hợm, đi mà ôm lấy thứ nghệ thuật cao quý của anh, tôi đi đây. Không có khuôn mặt nào sáng ngời niềm ngưỡng vọng của Liên khi còn là một cô sinh viên vừa mới chân ướt chân ráo từ vùng chiêm trũng bước ra thành phố, nhìn anh, một sinh viên tài năng của trường Mỹ thuật, như nhìn Thiên chúa trên trời.
Sau cái chết đột ngột của mẹ, Tú mới bừng tỉnh lại. Anh bán căn nhà cũ, đốt hết tất cả các bức chân dung trong cái ngày mà người ta hỏa táng xác bà, rồi cứ vậy đi lang thang cho tới khi dừng chân ở phố núi vắng vẻ này. Ngôi nhà hai tầng vốn thuộc về một đôi vợ chồng già đã theo con ra nước ngoài định cư là một biệt thự nhỏ kiểu Pháp, tách biệt hẳn với cư dân ở xung quanh. Không hiểu sao khi bước chân vào ngôi nhà ấy, Tú thấy lòng mình không còn buồn nữa. Anh bỏ ra 2 tháng sửa sang, chăm sóc cả khu vườn bị bỏ bẵng đã lâu. Rồi anh lại bắt đầu chụp ảnh, nhưng chủ yếu là chụp cảnh và gửi cho mấy tờ báo chuyên về du lịch. Chỉ có bút vẽ là không sao cầm lên được nữa.
Đôi lúc nhìn Vân tỉa những bông hoa hồng ở trong vườn, Tú lại tự hỏi, liệu cô có phải là một phép màu trong cuộc đời anh. Sáu tháng sống cùng nhau, cô đã làm anh thay đổi rất nhiều. Quan trọng là cô đã khiến anh lại tin vào bản thân mình. Vân hay ngồi làm mẫu cho anh vẽ. Anh chưa từng gặp một người mẫu nào kiên nhẫn như cô, có khi cả ngày trời vẫn với một tư thế đó mà nét mặt cô không hề thay đổi. Thậm chí Tú còn tưởng trước mắt mình chỉ là thân xác, còn linh hồn cô đã bay đi nơi nào xa lắm. Dù là như thế, nhưng những bức tranh vẫn sống động lạ thường, vẫn không bị trở thành bản sao vô hồn của con người thực. Mỗi lần xem các tác phẩm anh mới hoàn thành, cô đều lặng đi một lát, rồi bảo anh đúng là một tài năng đích thực. Những lúc ấy anh thầm nghĩ, nếu linh hồn em có bay đi thật thì anh cũng sẽ lấy linh hồn mình mà thế vào chỗ đó, để em mãi mãi là một thực thể sống lung linh trong thế giới đầy sắc màu này.
***
Trong các bức họa của anh, Vân thích nhất bức anh vẽ cô đang đứng chơi cùng con họa mi lông xanh biếc, bức mà anh gọi đùa là “Thiên thần gãy cánh”. Con chim ấy lạc vào nhà anh trong một đêm mưa bão. Cũng giống như Vân đêm hôm đó, con chim ngã vật trong một góc phòng, ướt nhẹp và yếu đuối. Dù Vân phản đối với lý do chim sa cá nhảy, nhưng anh vẫn nhất quyết giữ con họa mi ấy lại. Anh tự tay vót tre đan cho nó một cái lồng xinh xinh, thậm chí còn lấy cả màu vẽ tô thành chiếc lồng son đẹp đẽ. Cuối cùng con chim lại trở thành bầu bạn với Vân những lúc anh không ở nhà. Vân chăm sóc nó hệt như chăm con nhỏ, tỉ mẩn bắt những con sâu bé tí trong vườn cho nó ăn mỗi ngày, còn nước uống thì nhất định phải là sương đêm. Một buổi chiều Tú đi chụp ảnh về, lúc bước vào sân anh đã sững lại vì dáng vẻ của Vân khi đó. Cô đứng nhìn con chim nhỏ nhảy nhót trong chiếc lồng, trán hơi cau lại, tâm trạng đầy giằng xé, giống như một thiên thần bị đày xuống cõi trần gian đang nhớ về những ngày tháng mình vẫn còn đôi cánh đầy quyền năng để tự do bay lượn. Tú đưa máy lên nhưng rồi không cần bấm, biểu cảm ấy của Vân đã lập tức khắc sâu vào trí não anh. Và ngày hôm sau bức họa đã hoàn thành, chỉ bằng ký ức.
Vân gọi ngôi nhà của anh là thế giới vô thanh, chỉ tồn tại ánh sáng và hương sắc. Họ rất ít khi nói chuyện với nhau, hay đúng hơn là anh rất ít khi dùng ngôn ngữ với cô. Bình thường Tú vốn đã là người ít nói, những biến cố liên tiếp xảy ra hồi ấy khiến anh gần như mất đi hẳn khả năng biểu đạt bằng lời. Sống với hai con người lặng lẽ, con chim họa mi dường như cũng quên đi bản năng và tiếng hót của mình. Để lấp đầy không gian ấy, mỗi sáng thức dậy Tú thường mở chiếc máy đĩa hát cổ mà chủ nhân cũ của ngôi nhà để lại. Trong tiếng vĩ cầm day dứt, anh thường đứng nhìn Vân ngủ, để rồi đến khi cô thảng thốt bừng tỉnh dậy, anh lại ôm cô vào lòng, dùng âm thanh hòa tấu của con tim mình giúp cô quên đi dư âm của giấc mộng hãi hùng.
Thỉnh thoảng Tú lại mang về cho Vân những giống hoa lạ để cô trồng trong vườn, phần vì cô chẳng có việc gì để làm, phần vì Tú nhận ra cô có năng khiếu đặc biệt trong việc nuôi hy vọng – nhẫn nại chờ những mầm cây bé xíu vươn lên thành cây chắc khỏe. Có lần phát hiện ra một nhà trồng giàn hoa leo thơm ngát, anh liền tìm mọi cách kiếm ngay về cho cô. Được chăm sóc cẩn thận, mấy tháng sau giàn hoa đã xanh rì, rồi nở những chùm bông đỏ phớt tím đầu tiên. Những buổi tối trời se lạnh, anh thường cùng cô đứng ở lan can nghe nhạc trong không gian thơm ngát hương hoa cho tới khi sương núi ướt đầm vai áo. Đến khi hoa tàn hết, Vân còn ngơ ngẩn mấy ngày liền.
Cuộc sống mà Tú hằng mơ ước ấy đáng lẽ đã êm đẹp trôi đi nếu như không có buổi triển lãm đáng nguyền rủa đó.
***
Qua những bức ảnh đăng trên báo của Tú, Long tìm được anh. Đó là một người bạn thân học cùng trường Mỹ thuật, một trong số những người mà anh đã cắt đứt liên lạc để đoạn tuyệt với quá khứ đau buồn. Tú cũng không tỏ ra bất ngờ khi Long gọi điện, lâu rồi anh quen giấu thật sâu tất cả mọi cảm xúc của mình. Long từ thành phố lặn lội hàng trăm kilomet lên tận nơi tìm gặp, nhưng Tú chỉ tiếp bạn trong quán cà phê dốc núi. Chuyện trò thăm hỏi mấy câu, Long chuyển sang đề tài tranh ảnh. Gần đây Long mới mở gallery, thỉnh thoảng lại tổ chức cả triển lãm, vì vị trí đắc địa nên khách khá đông. Long bảo, mình khá bất ngờ khi xem ảnh của cậu trên tạp chí, đại loại là không còn bóng dáng của một nghệ sỹ lâng lâng trong hạnh phúc khi xưa mà chúng đã sâu sắc hơn, từng trải hơn, chứa đựng nhiều yếu tố nhân sinh, triết lý của cuộc đời. Nhất định lần này cậu phải tham gia triển lãm cùng mình, Long hào hứng, chắc chắn các tác phẩm của cậu sẽ được công chúng đón nhận nhiệt thành.
Những điều Long nói thì Tú không nghi ngờ, anh biết tự đánh giá mình một cách khách quan và chính xác nhất. Điều khiến anh ngập ngừng chẳng qua chỉ vì muốn biết chắc chắn đã đến thời điểm quay về với cuộc sống bên ngoài mà anh từng trốn chạy hay chưa. Suy nghĩ vài ngày, anh gọi điện lại cho Long nói mình đồng ý. Anh muốn Vân sẽ có cuộc sống bình thường như bao người đàn bà khác. Không ngờ đó lại là suy nghĩ sai lầm.
Ngày triển lãm khai mạc, Tú đưa cho Vân bộ váy trắng mà chính tay anh thiết kế rồi đặt may. Bộ váy ôm sát cơ thể thanh mảnh của cô, để hở đôi vai trần trắng muốt nổi bật trên nền mấy lọn tóc đen nhánh buông lơi. Vân không trang điểm mà chỉ tô môi bằng thỏi son duy nhất anh mua cho cô, song khuôn mặt càng đẹp vì vẻ sáng hồng tự nhiên. Khi cô xuất hiện trước mắt, đột nhiên anh thấy lạnh toát người: trông cô giống hệt thiên thần đã tìm được đôi cánh bị lấy mất của mình, sắp sửa rời anh mà bay đi mãi mãi.
Tâm trạng thấp thỏm đó cứ bám theo Tú không thôi trên đường đến phòng triển lãm. Đúng như Long nói, có rất đông khán giả đã tụ tập trước sảnh giờ giờ khai mạc, trong đó không ít người nổi tiếng của giới phê bình nghệ thuật mà Tú từng biết trước đây. Vân có vẻ hơi hốt hoảng vì thấy đông người, cô bám chặt vào tay anh, bước chân chệch choạc. Tú cũng muốn tìm cách tránh đi nhưng không được vì Long cứ dẫn đến giới thiệu hết người này tới người khác, anh đành đứng nói dăm ba câu chuyện xã giao, vừa khẽ vỗ lên tay Vân cho cô bình tĩnh lại.
“Đúng là Hạnh Nguyên rồi!”. Một ai đó bất chợt thốt lên. Những tiếng xì xào “Hạnh Nguyên, Hạnh Nguyên” nhanh chóng lan ra, át đi mọi âm thanh ồn ào trong phòng triển lãm. Cánh phóng viên bắt được sóng sớm nhất, lao ngay về phía Tú và Vân đang đứng. Khi ấy Tú đang nói chuyện với một khán giả về tác phẩm trưng bày nên không biết Vân đã tuột khỏi tay mình từ lúc nào. Trước ánh đèn flash nháy liên hồi, Vân đứng co rúm vào một góc phòng, mắt mở to, khuôn mặt tái xanh, kinh hãi. Đến khi Tú kịp phản ứng, cô đã đổ sụp xuống sàn, bất tỉnh.
Đêm hôm đó, sau khi Vân đã ngủ yên nhờ mấy viên thuốc an thần, Tú bật máy tính. Gần 20.000 kết quả bật ra khi anh tìm kiếm tên thật của cô, cái tên mà người ta gọi trong triển lãm. Những tiêu đề giật gân đủ kiểu đập vào mắt anh. “Con dâu nhà đại gia bị tạm giam tại Mỹ vì bắt cóc trẻ em”; “Diễn viên, người mẫu Hạnh Nguyên phải dùng rượu để quên đi tháng ngày tủi nhục”; “Diễn viên Hạnh Nguyên trầm cảm nặng sau khi bị nhà chồng đại gia cướp quyền nuôi con”; “Hạnh Nguyên định tự tử chấm dứt chuỗi ngày bi kịch”… Tin mới nhất được đăng cách đấy gần 1 năm, lập lờ thông tin Hạnh Nguyên trốn khỏi bệnh viện tâm thần nơi cô bị nhà chồng cũ sắp đặt đưa vào điều trị. Từng dòng chữ như từng nhát dao đâm thẳng vào tim anh. Hiện thực vẫn luôn tồn tại, dù anh có trốn tránh thì cũng chỉ là sự không thừa nhận tạm thời.
Tú bỏ triển lãm quay về phố núi ngay sau hôm ấy. Anh dành nhiều thời gian ở bên Vân hơn, còn cô cũng chăm sóc anh cẩn thận hơn. Cả hai quay lại cuộc sống bình thường, hay là cố làm ra vẻ bình thường trong thế giới vô thanh đó. Đôi khi anh thấy mừng vì họ không cần phải nói gì với nhau. Tú giấu kín chiếc máy tính, không để Vân xem được bất kỳ điều gì có thể gợi lại quá khứ đau buồn. Còn Vân thì dường như cũng không có ý định tìm hiểu bất cứ điều gì, cô chỉ thu mình sâu hơn vào cái vỏ ốc, hệt như hồi anh mới đưa cô về đây ở. Những cơn ác mộng cũng bắt đầu quay trở lại, bất chấp sự cố gắng ve vuốt dịu dàng hơn của Tú. Những lúc nhìn Vân lặng lẽ tỉa hoa trong vườn, hay ngồi hàng giờ ngoài lan can nhìn con chim nhỏ, lòng anh trào lên một nỗi xót xa ân hận. Dự cảm không lành cứ thế lan tới từng góc sâu nhất trong con người anh, ngày càng trở nên rõ rệt hơn.
Đêm hôm đó, sau khi hai người làm tình, Tú ôm lấy Vân định vỗ về cho cô ngủ, Vân chợt òa lên khóc. Chờ tới khi những tiếng nức nở ngừng hẳn, Tú chợt hỏi: Em sẽ không bao giờ xa anh chứ?
Vân không trả lời. Cho tới khi anh tưởng cô đã ngủ, cô chợt thì thầm: “Em đâu còn chỗ nào nữa để đi”. Anh siết chặt vòng tay, hối hận vì đã hỏi cô câu ấy. Tình yêu trên đời này vốn đã là thứ mong manh nhất, sao lại đi buộc mình vào một lời nói còn mong manh hơn cả tình yêu. ***
Gia đình cô ấy đang sục sạo khắp nơi đấy, gọi điện, cho người đến tra vấn mình liên tục. Cậu lên mạng xem đi. Long gọi cho anh vào một buổi chiều sương đặc quánh. Khi ấy Vân đang cắt hoa hồng ngoài vườn, đứng trên lan can Tú chỉ thấy lờ mờ bóng chiếc váy xanh. Anh bật máy tính lên. Không khó để tìm thấy một loạt tin mới sau ngày diễn ra triển lãm. “Chồng Hạnh Nguyên hối hận, mong đoàn tụ gia đình”; “Chồng Hạnh Nguyên: “Em về đi, bé Jun ngày nào cũng khóc vì nhớ mẹ”… Tú gục xuống bàn. Một tiếng xoảng vang lên sau lưng, Vân đã đứng đó tự bao giờ. Anh đau đớn nhìn cô, trái tim cũng vỡ toang ra thành muôn mảnh như chiếc lọ pha lê vừa tuột khỏi tay Vân.
Mùa mưa năm ấy dài hơn tất cả những mùa mưa mà Tú đã đi qua gộp lại. Một sớm thức dậy, thấy nắng hửng lên, anh lẳng lặng mở cửa lồng để con họa mi nhỏ bay đi. Nó giang ngay đôi cánh vút lên bầu trời xanh cao vòi vọi, chỉ chớp mắt đã mất dạng dù tiếng hót còn vẳng lại. Cũng mùa mưa năm ấy, anh để Vân đi. Anh biết, cô cũng giống như con chim, dù chấp nhận ở lại bên anh nhưng tận trong đáy lòng cô vẫn hướng về nơi ấy. Tình yêu của anh, dù lớn đến đâu cũng không đủ để giữ chân cô lại.
Sau này cũng có lần Vân quay về ngôi nhà trên phố núi tìm Tú, nhưng anh không còn ở đó nữa. Nghe người ta kể, trong một đêm đông lạnh giá, người họa sỹ cô đơn đã đốt lửa sưởi, rồi lửa cháy lan ra và bao trùm cả ngôi nhà trong khi anh vẫn mải mê đứng vẽ bức họa cuối cùng của cuộc đời mình. Bức Thiên sứ đã về trời.
No Comment